Przegląd najciekawszych wydarzeń oraz najważniejszych faktów i dat w pomorskiej kulturze i z udziałem pomorskich artystów.
Wrzesień był już prawie „normalny”. W Teatrze Muzycznym w Gdyni miała miejsce prestiżowa premiera poprzedzająca Festiwal Polskich Filmów Fabularnych, jednak było trochę inaczej. „Mistrz i Małgorzata” w reżyserii Janusza Józefowicza nie był sukcesem i mocno podzielił widzów, a część osób skorzystała z możliwości oglądania całorocznej produkcji filmowej znad Odry, Wisły i Bugu w wersji online. Metody pracy dyrektora Buffo doprowadziły do bezprecedensowego buntu w zespole aktorskim „Mistrza i Małgorzaty”, na festiwalu za to było bardzo spokojnie, można wręcz powiedzieć, że koncyliacyjnie, czego najlepszym dowodem było zwycięstwo „Wszystkich naszych strachów”, filmu o bardzo nietypowej ewangelizacji w głębokim, polskim interiorze. W Gdyni odbył się także coroczny festiwal R@Port, ale ze względu na niedofinansowanie przez Gdynię jakoby go nie było.
Akcentów równościowych było dużo więcej. Pierwsza udokumentowana i opisana transpłciowa kobieta zamieszkująca Europę Środkowo-Wschodnią była bohaterką „Diny”. Spektakl wyprodukowany przez Stowarzyszenie Teatr Nieduży można było zobaczyć w Zakładzie Kulturalnym, który staje się coraz ważniejszą miejscówką kulturalną. W Teatrze Miniatura pokazano spektakl „Baby Dyke” realizowany w ramach projektu „Słowo na L. Teatr Forum o sytuacji społecznej kobiet nieheteronormatywnych” i wyprodukowany przez Stowarzyszenie Artystyczno-Społeczne Feeria.
Beata Buczek-Żarnecka, Katarzyna Figura, Mirosław Baka i Adam Traczyk zostali zauważeni w sezonie 2020/2021 przez Jacka Sieradzkiego i znaleźli się w najbardziej prestiżowym zestawieniu polskich aktorów teatralnych, czyli 29. już „Subiektywnym spisie aktorów teatralnych”. 25-lecie pracy artystycznej zauważalnie i wszechstronnie fetowała Joanna Czajkowska.
Szczególnie cieszą ważne wydarzenia poza Centrum. W Tczewie premierę miała miejsce pierwsza, własna produkcja Centrum Kultury i Sztuki – to spektakl „Romeo i Julia, Julia i Romeo”. Najciekawszą premierą miesiąca była „Ciemna Woda” Nowego Teatru im. Witkacego w Słupsku. Spektakl pamiętnego z inscenizacji „Ulicy” Iwo Vedrala trafił w czas tak bardzo, jak chyba nikt nie oczekiwał przed przystąpieniem do realizacji.
1-5 Kaszubski Festiwal Remusa w Bolszewie
2-5 IX Festiwal Kultury Żydowskiej Zbliżenia
3-5 Wilno w Gdańsku / Vilnius Gdanske 2021
4 Czytanie Pomorza. Audioprzewodnik literacki odc. 2 (premiera)
Od kilku lat Nadbałtyckie Centrum Kultury zaprasza do zwiedzania regionu szlakiem literatury pomorskiej. W roli kompasu występują teksty, a dokładną marszrutę każdej wycieczki wyznacza zaproszony do współpracy pisarz.
Pokłosiem kilkudziesięciu odbytych dotychczas podróży jest seria książek „Czytanie Pomorza. Literacki przewodnik po regionie”. W tym roku autorzy zapraszają do odkrywania literackiego Pomorza dzięki nowemu formatowi, jakim jest audioprzewodnik.
4 Narodowe Czytanie 2021: „Moralność pani Dulskiej”
9 Premiera książki Tomasza Kaczorowskiego „Sześć opowieści o tym, jak godnie przeżyć życie”
9-15 Tydzień Chorwacki w GTS w ramach cyklu Teatry Europy i Świata
10 Nowe wydanie książki “Gdańsk 1939” Brunona Zwarry
To już trzecie wydanie, ale jednocześnie pierwsze i zupełnie wyjątkowe w takiej formie. Muzeum Gdańska dzięki benedyktyńskiej pracy Marka Adamkowicza oddaje do rąk czytelników ten obszerny tom, wzbogacony o zaktualizowane przypisy i noty biograficzne. Otrzymujemy wstrząsającą opowieść o zagładzie Wolnego Miasta Gdańska i Polakach, którzy stali się celem ataku przygotowanego i przeprowadzonego przez Niemców – często sąsiadów.
Premiera „Fidelia” w Operze Bałtyckiej
Premiera „Mistrza i Małgorzaty” w Teatrze Muzycznym w Gdynia
16 Premiera „Obietnicy poranka” w Konsulacie Kultury
„Dina” Stowarzyszenia Teatr Nieduży w Zakładzie Kulturalnym
Inspiracją do stworzenia głównej bohaterki była Dina Alma de Paradeda (1871-1906) – pierwsza udokumentowana i opisana transpłciowa kobieta zamieszkująca Europę Środkowo-Wschodnią. Na przełomie wieków była gwiazdą berlińskich bali „urningów”, jak nazywano osoby homoseksualne. Być może występowała również jako Damen-Imitator, niczym popularny Willi Pape, prototyp dzisiejszych drag queens.
Thunder Fest vol. VIII, Bytów/Zamek Krzyżacki
17 Premiera „Ciemnej Wody” w Nowym Teatrze im. Witkacego w Słupsku
Baby Dyke, Teatr Forum w Teatrze Miniatura
Spektakl realizowany w ramach projektu „Słowo na L. Teatr Forum o sytuacji społecznej kobiet nieheteronormatywnych”, dofinansowanego ze środków Miasto Gdańsk.
19 „Kierunek: Ziemia”, spektakl plenerowy Teatru Miniatura
20-25 46. Festiwal Polskich Filmów Fabularnych
23-26 Finał 14. Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej i Festiwal Polskich Sztuk Współczesnych R@Port/Epizod
25 Introspekcja. Przedmiot Nieocenionej Wartości, Sopocki Teatr Tańca
„To tu to dom” w Teatrze Miniatura
Spektakl wg pomysłu, w reżyserii i wykonaniu Edyty Janusz-Ehrlich i Jakuba Ehrlicha.
Z pamiętnika samotnika (czyli żywoty nieświętych) premierowo w Teatrze Gdynia Główna
26 „Budowniczy”, Teatr z Polski 6 (premiera)
Pierwsza, własna produkcja Centrum Kultury i Sztuki.
„Romeo i Julia, Julia i Romeo” to oryginalna adaptacja dramatu Williama Szekspira, w której wykorzystano jedynie dialogi głównych bohaterów sztuki z pominięciem innych postaci i treści. W spektaklu została również zachowana chronologia wydarzeń z dzieła Szekspira.
28-4.10 Tydzień Niemiecki w Gdańsku
30-10.10 Festiwal ORGANy Plus+® Jesień 2021: Jubileusze
6 Pomorscy aktorzy docenieni przez Jacka Sieradzkiego
26 Gdyńska Nagroda Dramaturgiczna dla Jolanty Janiczak
Od 2008 roku pracuje jako dramaturg z Wiktorem Rubinem, współtworząc oryginalny język teatralny. Ich wspólne spektakle są obecne na wszystkich ważnych festiwalach w Polsce.
Na IV Międzynarodowym Festiwalu Boska Komedia w Krakowie (2011) otrzymała wyróżnienie za dramat „Joanna Szalona; Królowa”, który był także w finale Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej 2012, oraz został wydrukowany w „Dialogu” (kwiecień 2013). W roku 2013 jej tekst „Caryca Katarzyna” znalazł się w finale Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej. Laureatka Paszportu Polityki 2013 oraz laureatka programu stypendialnego Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Młoda Polska” 2014.
27 „Zaczarowana królewna” Teatru Wybrzeże doceniona na 45. Opolskich Konfrontacjach Teatralnych
25-lecie pracy artystycznej Joanny Czajkowskiej
23-24 V edycja Fotel 2021 – Festiwal Objazdowych Teatrów Lalkowych Młodego Widza Online