Wywiad z Marysią Pyrek, prezeską Fundacji Fala Nowej Kultury.
Mój pierwszy projekt
Pierwszym działaniem, który zrobiłyśmy, były warsztaty dla młodzieży zrealizowane w ramach rezydencji „Na start!” Gdańskiej Szkoły Artystycznej. Wychodząc od dramatu Janusza Głowackiego „Antygona w Nowym Jorku”, rozmawiałyśmy z młodymi ludźmi o kryzysie bezdomności, ale także o problemach społecznych w ogóle. Uświadomiłyśmy sobie, że młodzieży brakuje możliwości i przestrzeni do wypowiadania swoich opinii, rozmawiania na ważne dla nich tematy i że wciąż jest zbyt mało miejsc, które traktowałyby młodych ludzi poważnie. Same zresztą doświadczałyśmy tego i nierzadko nadal traktuje się nas jako „dziewczynki” nie zaś partnerki do współpracy. Wyglądamy młodo, to fakt, ale nie jest to wyznacznik naszej wiedzy czy umiejętności. To jakieś błędne założenie, że młodzi ludzie nie potrafią dobrze wykonywać swojej pracy.
Od naszego pierwszego projektu zaraz miną dwa lata, bo premiera spektaklu, który wtedy powstał, była właśnie w styczniu. Przez ten czas dużo zmieniło się w naszej pracy z młodymi ludźmi, zaczęłyśmy też pracować z nastolatkami doświadczającymi kryzysów i chorób psychicznych, ale też kilka kwestii pozostało niezmiennych. M.in. to, że staramy się by nasze zajęcia były bezpłatne i nie wykluczały osób ze względu na sytuację materialną; to, że po każdych warsztatach zbieramy feedback od nastolatków i próbujemy odpowiadać na ich potrzeby czy to, że nasze działania zazwyczaj podejmują kwestie problemów społecznych. I to, co jest najważniejsze, że spektakle, które młodzież wystawia, powstają na podstawie ich przemyśleń i własnych doświadczeń.
Moja Fundacja
Po warsztatach w Gdańskiej Szkole Artystycznej pojechałyśmy do Nowego Teatru w Słupsku, gdzie przez drugi tydzień pracowałyśmy z tamtejszą młodzieżą. Wtedy rozmawialiśmy o tekście Antoine Jaccoud’a „Czekając na ptasią grypę” i zastanawialiśmy się, jakby wyglądał świat w trakcie i po pandemii, jak może wyglądać zagłada i czy ktoś lub coś może nas ocalić. Nikomu nawet przez myśl nie przeszło, że kilka tygodni później pandemia stanie się rzeczywistością i tak bardzo wpłynie na nasze codzienne funkcjonowanie.
Będąc w Słupsku już wiedziałyśmy, że chciałybyśmy tak pracować i opracowywałyśmy kolejne działania. Wtedy też Natalia zasugerowała, żebyśmy założyły fundację. I pięć miesięcy później, dokładnie 10 czerwca, nasza Fundacja Fala Nowej Kultury została zarejestrowana w KRS. A te projekty, zaprojektowane w Słupsku, zrealizowałyśmy w międzyczasie z innymi organizacjami.
Jak tworzycie projekty?
Staramy się, aby nasze projekty odpowiadały potrzebom młodych ludzi i dawały im bezpieczną, wspierającą przestrzeń nie tylko do rozwoju i podnoszenia umiejętności artystycznych, ale też rozmów i dyskusji, nawiązywania nowych znajomości. Bardzo lubię integrować młodzież ze sobą, organizować spotkania, gdzie nastolatkowie z różnych grup się poznają, wspólnie ze sobą pracują, ale przede wszystkim dobrze się bawią. Ostatnio na przykład zorganizowałam świąteczną sesję zdjęciową, podczas której Marta Grzyska, współpracująca z nami nastolatka, robiła zdjęcia, a inni pozowali i wzajemnie pomagali sobie ustawiać oświetlenie. W międzyczasie śpiewali, nagrywali filmiki i robili zdjęcia. Ale jak jedna z osób dostała ataku paniki, to od razu grupa wyłączyła muzykę, niektóre osoby odeszły, żeby nie przeszkadzać, a kilka zostało i pytało: „Jak mogę Ci pomóc?”. Ta sytuacja pokazała mi, że naprawdę są grupą, która się wspiera i że mimo iż mają różne doświadczenia, są dla siebie bardzo czuli i troskliwi.
Nasi najlepsi Partnerzy to…
Ostatnio nawiązałyśmy super relację z Iwoną Woźniewską, prezeską Stowarzyszenia 180 stopni, która jest niezwykle charyzmatyczną osobą i która robi wspaniałe rzeczy z i dla młodzieży. Podejście do młodych ludzi bardzo nas łączy, dlatego myślę, że w przyszłym roku wspólnie zrobimy fajne działania dla nastolatków. Iwona pozwala nam też korzystać ze swojej przestrzeni, co jest naprawdę super, bo my jeszcze nie mamy własnego lokum.
Od początku działalności naszej Fundacji wspiera nas także Fundacja RC, która pomogła nam nie tylko „się założyć”, ale również udostępnia nam przestrzeń, jest partnerem wielu naszych inicjatyw i motywuje nas do podejmowania kolejnych działań. Jak mamy jakiś kryzys, to wiemy, że na nich możemy polegać i prosić o pomoc!
Niedawno na Instagramie poznałyśmy też dziennikarkę Justynę Suchecką, która napisała książkę „Young Power! 30 historii o tym, jak młodzi ludzie zmieniają świat”, z którą miałyśmy bardzo inspirujące spotkanie. Justyna też bardzo wierzy w nasze działania i chętnie promuje nas w sieci.
Aaa, no i nie mogę nie wspomnieć jeszcze o Fundacji LPP, która ufundowała dla naszej kampanii „Spójrz na siebie” 150 koszulek! Jesteśmy z tej współpracy naprawdę dumne!
Najważniejsze projekty do tej pory
Najważniejszym naszym działaniem jest niewątpliwie kampania „Spójrz na siebie” – pierwsza w Polsce ciałopozytywna kampania angażująca młodzież, w ramach której tworzymy szereg inicjatyw. Stworzyłyśmy m.in. ciałopozytywny spot, ciałopozytywną sesję zdjęciową, spektakl „Ciała niewieście”, który ostatnio w Łebie zdobył nagrodę główną I Nadmorskiego Festiwalu Teatralnego, a Ania Trokol została dodatkowo doceniona nagrodą za najlepszą kreację aktorską!
Ogromnym zainteresowaniem cieszyły się też prelekcje. Rozmawiałyśmy z młodzieżą o samoakceptacji, ale także obalałyśmy różne mity na temat ciałopozytywności. W sumie dotarłyśmy do ponad 1 000 nastolatków z różnych miejscowości – zarówno z tych dużych tj. Warszawa, Trójmiasto czy Kraków, ale też szeregu mniejszych, czasami niemających 30 tys. mieszkańców.
Wydałyśmy też poradnik dla osób pracujących z młodzieżą „Czego potrzebują nastolatki?”, który za darmo w wersji PDF można pobrać z naszej strony spojrznasiebie.pl, a który powstał na podstawie rozmów z kolejnym tysiącem nastolatków, tym razem tylko gdańskich. Nagrałyśmy także serię podcastów „Od głowy strony” – rozmów pomiędzy specjalistką a nastolatką na tematy związane ze zdrowiem psychicznym.
W ramach kampanii tworzymy też media społecznościowe – Facebook i Instagram, gdzie szerzymy wiedzę i rozmawiamy z młodzieżą z całej Polski, bo jednak kontakt z młodymi ludźmi i relacja z nimi, jest wciąż dla nas najważniejsza.
W przyszłym roku…
Mamy nadzieję, że uda nam się utrzymać Fundację i kontynuować działania!
Gdybym miała milion dolarów…
Na pewno postarałabym się o miejsce dla naszej Fundacji. I zatrudniłabym księgową na stałe. I nas na umowę o pracę, na cały etat, byśmy nie musiały przejmować się finansami. Ach, co by się wtedy działo!
Marysia Pyrek (ur. 13.06.1997) – teatrolożka, pedagożka teatru, animatorka społeczna, specjalistka ds. PR. Prezeska Fundacji Fala Nowej Kultury. Twórczyni kampanii SPÓJRZ NA SIEBIE. Absolwentka Wiedzy o Teatrze Uniwersytetu Gdańskiego oraz Zarządzania II stopnia na Wyższej Szkole Bankowej w Gdańsku. Aktualnie uczestniczka studiów podyplomowych Uniwersytetu Warszawskiego na kierunku Pedagogika Teatru. Ukończyła m.in. półroczny projekt Teatr i Edukacja 2020 organizowany przez Teatr Szekspirowski w Gdańsku, czy Letnią Szkołę Animacji Społecznej. Pracowała dla agencji marketingowej, gdzie zajmowała się budowaniem marek dla klientów oraz organizacją i promocją wydarzeń kulturalnych. Współtworzyła m.in. projekt Zostań z Muzyką, który w 2020 roku otrzymał Srebrnego Spinacza (najważniejsza nagroda w Polsce w branży public relations). W Fundacji i kampanii SPÓJRZ NA SIEBIE odpowiada za koordynację działań oraz planowanie i moderowanie treści na mediach społecznościowych. Na co dzień prowadzi grupy artystyczne i samopomocowe zrzeszające osoby doświadczające kryzysów i chorób psychicznych oraz po próbach samobójczych i szpitalach psychiatrycznych. W swojej pracy skupia się procesie i relacji, dając uczestniczkom i uczestnikom przestrzeń do osobistego i kulturalnego rozwoju.
Wizytówka Fundacji
Misją Fali Nowej Kultury jest stwarzanie możliwości twórczego i intelektualnego rozwoju młodym ludziom, a także dokonywanie realnej zmiany społecznej poprzez pracę kulturalno-edukacyjną oraz szeroko rozumiane działania artystyczne. Ponad wszystko zależy nam na wzmacnianiu młodzieży jako równoprawnego twórcy, aktywnego uczestnika prospołecznej debaty publicznej, świadomego odbiorcy kultury. W tym celu organizujemy skierowane do młodych ludzi działania, w których występują w pozycji artystów (jak projekt SZTUKA NIE_PEŁNOLETNIA, który realizował wystawę dzieł sztuki nastolatków), równościowe przedsięwzięcia pozwalające młodzieży na artystyczną wypowiedź w istotnych kwestiach politycznych (jak projekt #PANDEMONIUM, który za pomocą ulicznego performansu poruszał kwestię sytuacji nastolatków w pandemii) czy społeczne akcje dążące do polepszenia dobrostanu młodzieży (jak pierwsza w Polsce, ciałopozytywna kampania angażująca młodych ludzi SPÓJRZ NA SIEBIE).