Kolejna, intelektualna impresja Małgorzaty Jaworskiej. Tym razem do spotkania doszło na Kaszubach…
Madrygał w kaszubskiej wsi
Małgorzata Jaworska
Przyznaję się – lubię podsłuchiwać. I ukradkiem przyglądać się innym. Czasem zasłyszane strzępy rozmów układają się w przedziwne historie. Ale w mojej głowie mają one charakter tylko werbalny, nie umiem ich przełożyć na muzyczną frazę.
Mogę jedynie pozazdrościć Kunderze, który w Nieznośnej lekkości bytu z właściwą sobie lekkością pióra i znajomością muzyki podsunął Tomaszowi cytat z kwartetu Beethovena:
Muss es sein? (Czy tak być musi?)
Ess muss sein! Ess muss sein! (Tak być musi!)
Ale to był jedynie zgrabny chwyt retoryczny. Można posunąć się jeszcze dalej, jak John La Bouchardière. Któregoś dnia wstąpił do londyńskiej restauracji, zauważył jedną skłóconą parę, potem drugą, a jeszcze później kobietę, na której twarzy malowała się wściekłość. A gdyby tak połączyć ich historie? Ułożyć ich głosy w polifonię? Wykorzystać technikę kontrapunktu, umożliwiającą prowadzenie kilku niezależnych linii melodycznych?
Powstał niezwykły spektakl, oparty na IV księdze madrygałów Claudia Monteverdiego. To księga szczególna, przesycona erotyzmem, w której kluczowym słowem jest morire – miłosne konanie. W 2007 roku zaś Bouchardière zrealizował jeszcze film pod tym samym tytułem: The Full Monteverdi. I w spektaklu, i w filmie dialogi zostały wyśpiewane przez aktorów.
W pewien lipcowy wieczór znów napotkałam madrygały. Tym razem w Czapielsku, kaszubskiej wsi położonej nad Reknicą, na szlaku Wzgórz Szymbarskich, wiodącego z Sierakowic do Sopotu. Słowo „malownicze” jest nazbyt banalne, by określić to, czym syciłam swoje oczy. A jeśli ktoś nie wierzy, to niech wsiądzie na rower i wybierze się na wycieczkę – to naprawdę niedaleko, więc bez śladu węglowego można obcować z pięknem i koić rozedrganą duszę.
https://pl.wikipedia.org/wiki/Czapielsk
Biesiadę zmysłów wypełniały również dźwięki, ponieważ w ramach Młodej Muzyki Dawnej odbywały się w lipcu koncerty organizowane w zabytkowych kościołach w gminie Kolbudy.
Dawna muzyka w dawnej architekturze jest jak spotkanie starych przyjaciół, których rozdzielił czas. Tego rodzaju przedsięwzięcia zdarzają się coraz częściej, lecz zwykle w dużych miastach i w monumentalnych budowlach, a tu wąska i kręta drożyna prowadzi do niewielkiego kościoła pod wezwaniem św. Mikołaja, który jest niczym poemat – piękny na powierzchni i w środku.
Barokowy kościół, barokowe dźwięki i La Serenissima, fantastyczni młodzi ludzie, którzy swoją interpretacją muzyki dawnej ożywili to, co zdawało się już minione.
Ah, dolente partita! (to znowu Monteverdi).Ileż pasji mają w sobie frazy wypowiedziane lub wyśpiewane gdzieś, kiedyś, przez kogoś, kto potrafił nadać kształt wokalny swoim uczuciom.
A madrygał tylko z pozoru brzmi obco – wszak to matricale, język matki, wystarczy zatem się wsłuchać…
