Wczoraj wieczorem, 17 stycznia 2023 r., poznaliśmy laureatki i laureatów 30. edycji Paszportów „Polityki”. Tę prestiżową nagrodę za rok 2022 w kategorii Literatura odebrał Grzegorz Piątek za książkę „Gdynia obiecana”, która ukazała się nakładem Wydawnictwa W.A.B.
„Gdynia obiecana” to fascynująca i zaskakująca opowieść o budowaniu Gdyni od podstaw oraz marzeniu o idealnym mieście i idealnej Polsce. To opowieść o mieście tworzonym od podstaw, gdzie można było zacząć „z czystą hipoteką”: przezwyciężyć różnice między zaborami, pokonać zacofanie, uciec od narodowych przywar, od wiejskiej nędzy i wielkomiejskiego bezrobocia, zostawić w tyle waśnie etniczne i konflikty klasowe, uniknąć urbanistycznych błędów i historycznych ograniczeń krępujących rozwój innych miast. Tu nowe pokolenie uczyło się nowych umiejętności i zawodów związanych z morzem i międzynarodowym handlem. Tu, niczym w laboratorium, mogła powstać nieobciążona żadną złą ani dobrą tradycją nowoczesna polska miejskość oraz morska polskość. Tu Polska miała uciec do przodu, z wieku dziewiętnastego w dwudziesty. Problem w tym, że w tę podróż zabrała samą siebie.
Grzegorz Piątek (ur. 1980 r.) – absolwent Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej. Pisze, wykłada, opowiada i oprowadza. Był kuratorem wielu wystaw, pracował jako redaktor miesięcznika „Architektura-Murator”, pisał felietony w „Gazecie Stołecznej” oraz artykuły o architekturze, designie i mieście.
Jego książki „Sanator. Kariera Stefana Starzyńskiego” (2016 r.) i „Najlepsze miasto świata. Warszawa w odbudowie 1944–1949” (2020 r.) zostały uhonorowane Nagrodą Literacką m.st. Warszawy, „Najlepsze miasto świata” znalazło się w finale nagrody Nike. Opublikował także biografię „Niezniszczalny. Bohdan Pniewski – architekt salonu i władzy” (2021) oraz współtworzył zbiór rozmów „Lukier i mięso. Wokół architektury w Polsce po 1989 roku” (2012). Najnowsza książka Grzegorza Piątka to „Gdynia obiecana. Miasto, modernizm, modernizacja 1920–1939”. Autor mierzy się tym razem z mitami polskiego międzywojnia, w kolejnym mieście odnajdując fascynującego bohatera.
Paszporty „Polityki” to nagroda kulturalna ustanowiona w 1993 roku przez tygodnik „Polityka”. Co roku przyznawana jest twórcom w siedmiu kategoriach: literatura, film, teatr, muzyka poważna, muzyka popularna (dawniej: estrada), sztuki wizualne (dawniej: plastyka) oraz – od roku 2016 – kultura cyfrowa. Od 2002 roku wręczana jest także nagroda specjalna „kreator kultury” za osiągnięcia w krzewieniu kultury.
Materiał nadesłany